Ratten die tussen vuilniszakken scharrelen zijn al geen pretje, maar in Amsterdam speelt de overlast zich niet alleen op straat af. Ook de horeca krijgt ermee te maken. Video’s van beesten die dwars door een restaurantkeuken rennen laten zien hoe heftig het op sommige plekken kan zijn. Intussen kwamen er in 2024 bij de gemeente zo’n 6.800 meldingen van rattenoverlast binnen. De vraag is: hoe voorkom je dat het telkens terugkomt?
Veel meldingen, maar geen hard bewijs voor een nieuw record
De cijfers uit 2024 maken duidelijk dat rattenoverlast een groot probleem is. Toch betekent dat niet automatisch dat Amsterdam een plaag van ongekende proporties doormaakt. Volgens de NOS lag het aantal meldingen in recordjaar 2021 hoger, met ruim 7.000.
Bedenk ook dat meldingen geen telling van alle ratten zijn. Ze laten vooral zien hoeveel hinder wordt gerapporteerd. Dat haalt niets weg bij de overlast voor bewoners, maar is wél belangrijk om de ontwikkeling goed te duiden.
Eten en schuilplekken maken de stad aantrekkelijk
Ratten profiteren in de stad van meerdere factoren. Etensresten bij afvalbakken zijn een makkelijke voedselbron, terwijl bouwkundige gebreken toegang geven tot beschutte ruimtes. De gemeente wijst onder meer op beschadigde riolen en openingen richting kruipruimtes als aandachtspunten.
Ook voer dat je voor vogels neerlegt, kan ratten aantrekken. Daarom gaat de aanpak verder dan alleen de dieren weghalen die je ziet. Zolang er voedsel te vinden is en ingangen openstaan, komt de overlast op dezelfde plekken gewoon terug.
Restaurant direct gesloten
Hoe ernstig het binnenshuis kan worden, bleek uit berichtgeving van RTL Nieuws op 31 maart 2026. Op geverifieerde beelden waren meerdere ratten te zien in de keuken van een horecazaak aan de Amsterdamse Javastraat, zelfs bij frituurpannen en een pizzaoven.
De NVWA ging na het bekijken van de video langs en sloot het restaurant meteen. Inspecteurs troffen er een forse rattenplaag aan.
RTL meldde daarnaast dat het aantal geregistreerde ernstige overtredingen met ratten landelijk steeg van 40 in 2023 naar 163 in 2025. Dat zijn dus geen cijfers die uitsluitend over Amsterdam gaan. Volgens de NVWA kan meer bereidheid om misstanden te melden ook bijdragen aan die toename.
Huge rats inside McDonald's kitchen in Amsterdam. Right where they prepare your food. pic.twitter.com/l10wmsd7xn
— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 5, 2026
Waarom niet simpelweg meer gif inzetten?
De strengere regels voor bestrijdingsmiddelen zorgen voor discussie. Sinds 2023 gelden er uitgebreidere voorwaarden voor bepaalde middelen tegen ratten en muizen. Volgens toelatingsautoriteit Ctgb mogen aangewezen middelen alleen als laatste redmiddel worden gebruikt binnen een gecertificeerde aanpak.
Daar zijn goede redenen voor. Sommige middelen kunnen namelijk ook vogels, huisdieren en roofdieren vergiftigen. Daarnaast bestaat het risico dat ratten en muizen resistent worden tegen de gebruikte stoffen.
Daarom begin je met het wegnemen van voedsel en schuilplaatsen, het afdichten van toegangen en het inzetten van niet-chemische bestrijding. Gif blijft onder voorwaarden beschikbaar wanneer andere maatregelen onvoldoende blijken.
Meer geld werkt pas met een langetermijnplan
Amsterdam kondigde in 2025 aan het jaarlijkse preventiebudget te verdubbelen naar 500.000 euro. De nadruk ligt daarbij op betere afvalvoorzieningen, voorlichting en advies over het dichten van openingen in gebouwen.
Voor horecaondernemers adviseert de NVWA onder meer afgesloten voedselopslag, regelmatig geleegde afvalcontainers en het wegnemen van schuilplaatsen. Samenwerken met buren en verhuurders is ook belangrijk: een probleem dat meerdere panden raakt, los je zelden binnen één keuken op.
Bewoners en bezoekers kunnen vermoedens van ongedierte in restaurants of levensmiddelenwinkels melden bij de NVWA. Voor ondernemers geldt vooral: als klanten ratten zien, ben je te laat. Preventie moet een vast onderdeel van je dagelijkse bedrijfsvoering zijn.
