Een oproep om roetpieten te casten voor de sinterklaasintocht in Antwerpen zorgde voor ophef rond de Vlaamse kinderzender Ketnet. In de advertentie kon je lezen dat mensen met een witte Europese, Scandinavische of Oost-Europese achtergrond niet in aanmerking kwamen. Ook Vlaams mediaminister Cieltje Van Achter vindt dat dit verkeerd is aangepakt.
De selectie verliep via GEORGE Casting en was bedoeld voor de intocht op 14 november. De VRT zegt dat het om een extra zoektocht naar vijf figuranten ging. In een eerdere casting waren al witte kandidaten gekozen.
Dit stond als voorwaarde in de oproep
Het bureau zocht speelse, kindvriendelijke roetpieten voor een tv-productie. In principe kon iedereen, ongeacht gender, zich aanmelden, maar er waren wel uitsluitingen op basis van herkomst.
Precies die eis ligt onder het vergrootglas. Behoorde je tot de genoemde achtergronden, dan kon je voor deze extra ronde niet reageren, los van je geschiktheid voor de rol.
Vlaams Belang-parlementslid Filip Brusselmans kaartte de kwestie op 28 oktober aan in het Vlaams Parlement. Hij hekelde dat een publieke omroep witte kandidaten buitensluit en vroeg de minister om toelichting.
VRT mikte op een andere invulling van de vijf resterende plekken
De VRT legt uit dat het pietenensemble normaal uit 21 deelnemers bestaat. Na de eerste wervingsronde waren er zestien figuranten geselecteerd, onder wie drie pieten die een rolstoel gebruiken.
Voor de open plaatsen wilde de omroep gericht kandidaten met andere etnische achtergronden bereiken. De VRT verwijst daarbij naar de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid, waarin staat dat de omroep de diversiteit in de samenleving moet weerspiegelen.
Volgens woordvoerder Yasmine Van der Borght vinden sommige groepen minder gemakkelijk hun weg naar zulke producties. Met de extra oproep wilde men hun deelname stimuleren. Er was dus geen algemene uitsluiting van witte pieten voor de volledige intocht, alleen binnen deze specifieke zoekronde.
Discriminatiedeskundige zet vraagtekens
Hoogleraar discriminatierecht Jogchum Vrielink vindt die toelichting niet voldoende om de uitsluiting te rechtvaardigen. Hij benadrukt dat etnische herkomst een beschermd kenmerk is en dat directe differentiatie daarop slechts in uitzonderlijke situaties is toegestaan.
Bij sommige acteerrollen kan een bepaald kenmerk echt noodzakelijk zijn. Maar voor een roetpiet, van wie het uiterlijk mede met schmink wordt gecreëerd, vindt Vrielink dat lastig vol te houden.
Zijn kritiek richt zich op het middel waarmee de omroep meer diversiteit probeert te bereiken: vooraf een hele groep kandidaten weren. Dat is een juridische beoordeling door een expert, geen rechterlijke uitspraak over deze oproep.
Minister: castingbureau zat fout
Van Achter erkende in het parlement dat er in de eerste ronde al witte kandidaten waren geselecteerd. Tegelijk stelde ze dat de aanpak van het castingbureau niet klopte.
Volgens de minister had de zoektocht anders georganiseerd moeten worden. Tegenover Doorbraak benadrukte ze dat je meer verschillende kandidaten bereikt met een bredere casting, niet door te selecteren op huidskleur. Ze heeft die kritiek aan de VRT overgemaakt.
Bronnen: aangeleverd materiaal, Doorbraak en verslag van het Vlaams Parlement, 28 oktober 2026.
