Nog even gauw iets meenemen en betalen met een twintigje? Dat kan inmiddels lang niet meer overal. Steeds meer winkels en bedrijven gaan over op alleen pinnen of betalen met je telefoon. Zeker bij zelfscankassa’s, tankstations, bioscopen en in het openbaar vervoer is cash allang niet meer de standaard.
Toch is er iets geks aan de hand. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) blijft het aantal winkels waar je met contant geld terechtkunt vrij constant. Alleen zo’n 4 tot 5 procent van de zaken werkt echt volledig pin-only.
Maar als je vaker met cash afrekent, merk je dat het op steeds meer plekken lastiger wordt.
Bij deze bekende bedrijven kun je niet meer met cash terecht
Een opvallend voorbeeld is KPN. In de winkels van het telecombedrijf kun je al sinds 2017 niet meer met contant geld betalen.
KPN stapte destijds over op volledig pin-only. Belangrijke reden: de veiligheid van medewerkers. Zonder contant geld in de lade is het risico op overvallen en diefstal kleiner.
Ook op andere locaties is contant betalen verdwenen of flink ingeperkt.
Neem de onbemande pompstations van ketens als Tango en TinQ. Daar betaal je direct bij de pomp met je betaalpas.
Omdat er niemand is om cash aan te nemen, kun je er doorgaans niet met brief- of muntgeld terecht.
Ook bij Albert Heijn kun je niet overal contant betalen
Supermarkten nemen over het algemeen nog wel contant geld aan. Toch zijn er uitzonderingen.
Bij sommige Albert Heijn To Go’s met alleen zelfscankassa’s kun je uitsluitend elektronisch afrekenen.
Ook in gewone filialen duiken steeds vaker aparte zelfscanzones op waar je alleen kunt pinnen.
Dat wil niet zeggen dat de hele winkel cash weigert. Aan een bemande kassa kun je vaak nog gewoon met biljetten en munten betalen.
Maar als een winkel het aantal zelfscankassa’s uitbreidt en minder bemande kassa’s open heeft, wordt contant afrekenen in de praktijk lastiger.
Bioscopen en apotheken gaan steeds vaker voor pin
Ook in de vrijetijdssector is pinnen steeds meer de norm.
Bioscoopketens zoals Pathé sturen sterk op elektronisch betalen. Afhankelijk van de locatie en de voorzieningen kan contant afrekenen beperkt zijn.
Als je gewend bent je kaartje of snacks cash af te rekenen, kan dat best even wennen zijn.
Daarnaast stimuleren veel apotheken pinbetalingen of werken ze zelfs volledig elektronisch.
Ook hier tellen veiligheid, snelheid en het minimaliseren van contant geld in de kassa mee.
Het beleid verschilt per apotheek, dus het is slim vooraf te checken welke opties er zijn.
In bus en tram kun je al jaren niet meer contant betalen
Reis je met het ov, dan merk je dat contant betalen vrijwel niet meer kan.
In veel bussen en trams kun je al jaren geen kaartje meer kopen met munt- of briefgeld.
Vervoerders schaften cash aan boord onder meer af vanwege de veiligheid van chauffeurs en om het instappen te versnellen.
Tegenwoordig check je meestal in en uit met een OV-chipkaart, betaalpas of je telefoon.
Ook bij de trein is elektronisch betalen de standaard geworden.
Heb je geen betaalpas of betaal je liever contant, dan vraagt dat soms wat extra voorbereiding. Op sommige stations kun je nog wel cash een ticket kopen, maar zeker niet overal.
Steeds minder parkeergarages nemen contant geld aan
Ook parkeren gaat steeds digitaler.
In parkeergarages van bijvoorbeeld Q-Park staan op veel plekken automaten waar je met pinpas of telefoon afrekent.
Daarnaast bieden parkeerbedrijven vaker automatisch betalen via kentekenherkenning of een parkeerapp.
Voor automobilisten is dat handig: je hoeft niet meer naar de automaat te lopen.
Maar als je alleen contant bij je hebt, kun je bij sommige garages in de knel komen.
Welke betaalopties er zijn, verschilt per locatie.
Waarom stappen bedrijven over op pin-only?
Daarvoor worden verschillende redenen genoemd.
Veiligheid is een grote factor: als er geen geld in de kassa ligt, valt er minder te halen.
Bovendien kost cash verwerken tijd en geld.
Medewerkers moeten wisselgeld klaar hebben, kassa’s tellen en contanten veilig afstorten.
Bij elektronische betalingen gaat veel daarvan automatisch.
Bij zelfscan is elektronisch betalen ook praktisch. Winkels hoeven dan geen systemen te plaatsen voor het innemen en teruggeven van biljetten en munten.
Voor bedrijven is pin-only daardoor vaak eenvoudiger.
Maar dat valt niet bij iedereen in goede aarde.
Waarom blijft contant geld belangrijk?
Ook al betalen steeds meer mensen met pas of telefoon, voor een deel van de bevolking blijft contant belangrijk.
Denk aan ouderen die minder handig zijn met digitale middelen.
Ook mensen die worstelen met digitaal bankieren, geen passende betaalpas hebben of bewust met cash hun uitgaven willen sturen, zijn vaak afhankelijk van contant geld.
Cash heeft nog een pluspunt: je kunt betalen zonder directe elektronische transactie.
En bij storingen in het betalingsverkeer is contant een praktisch vangnet.
Daarom wijst De Nederlandsche Bank op het belang van een goed werkend contantgeldsysteem.
Slechts 4 à 5 procent van de winkels is echt pin-only
Ondanks de vele voorbeelden waar je niet met cash terechtkunt, schetsen de cijfers van DNB een genuanceerd beeld.
Volgens de centrale bank accepteert het grootste deel van de Nederlandse winkels nog gewoon contant geld.
Ongeveer 4 tot 5 procent is daadwerkelijk volledig pin-only.
Met andere woorden: bij zo’n 95 tot 96 procent kun je nog contant afrekenen.
Volgens DNB blijft de acceptatie van contant geld daarmee redelijk stabiel.
Toch zeggen deze cijfers niet alles.
Een winkel kan officieel wel cash accepteren, terwijl een groot deel van de kassa’s alleen voor pin geschikt is.
Bovendien zijn er sectoren buiten de klassieke detailhandel waar contant betalen veel minder gebruikelijk is.
Daardoor kan het voor jou voelen alsof cash sneller verdwijnt dan de landelijke winkelcijfers laten zien.
Mag een winkel cash weigeren?
In Nederland is contant geld in winkels niet algemeen verboden.
Maar dat betekent niet dat elke winkel verplicht is elke contante betaling aan te nemen.
Onder de huidige regels mogen bedrijven vaak zelf bepalen welke betaalmiddelen ze accepteren, zolang ze dat duidelijk communiceren.
Politiek wordt er wel gesproken over nieuwe regels om contant betalen beter te borgen.
Centrale vraag: hoe houden consumenten toegang tot essentiële producten en diensten als ze niet elektronisch kunnen of willen betalen?
Het raakt daarmee aan een bredere discussie over toegankelijkheid en de toekomst van betalen.
Gaat contant geld op termijn helemaal verdwijnen?
Voorlopig lijkt contant geld in Nederland niet te verdwijnen.
De meeste winkels nemen nog steeds munten en biljetten aan.
Tegelijk is duidelijk dat elektronisch betalen op steeds meer plekken de norm wordt.
Bij onbemande locaties, zelfscankassa’s, parkeergarages en in het ov zie je die trend al duidelijk.
De grote vraag: hoe zorgen we dat betalen voor iedereen toegankelijk blijft?
Want pinnen is voor veel mensen snel en makkelijk, maar er zijn ook Nederlanders die liever contant betalen of daar afhankelijk van zijn.
De cijfers van DNB laten zien dat cash in winkels nog lang niet weg is. Maar ga je alleen met biljetten en munten de deur uit, dan kun je steeds vaker voor verrassingen komen te staan.
Hoe reken jij meestal af in de winkel? Nog geregeld contant, of bijna altijd met je pinpas of telefoon?
