Als je een erfenis krijgt, betaal je in Nederland in veel gevallen belasting. CDA-voorman Henri Bontenbal vindt dat vooral de regels rond forse erfenissen en schenkingen op de schop moeten.
Hij wil dat je kansen in het leven minder afhangen van wat je ouders bezitten. Daarom pleit hij voor aanpassingen in het belastingstelsel.
Met name erfgenamen van grote geldbedragen of waardevolle bezittingen zouden met andere regels te maken krijgen als zijn ideeën doorgaan.
Zijn plannen zorgen inmiddels voor flink debat in Den Haag.
Wat wil Bontenbal nu concreet aanpassen? En ga je daardoor later meer erfbelasting betalen?
Bontenbal: andere aanpak voor hoge erfenissen
In zijn H.J. Schoo-lezing van 31 augustus 2026 ging Bontenbal uitgebreid in op de groeiende kloof in welvaart in Nederland.
Volgens hem groeit het gat tussen mensen die thuis financieel worden gesteund en mensen die zonder steun alles zelf moeten regelen.
Je ziet dat onder meer terug op de huizenmarkt.
Wie als starter hulp van ouders krijgt, komt sneller aan een koopwoning. Zonder welgestelde ouders is die stap vaak veel lastiger.
Bontenbal wil dat inzet en talent zwaarder wegen dan meegekregen vermogen.
Daarom wil hij de fiscale regels rond flinke vermogens, nalatenschappen en giften herzien.
Wat kan dit voor jouw erfenis betekenen?
Belangrijk om te weten: dit zijn nog geen definitieve wetten.
Hij heeft zijn gedachtegang gedeeld in een lezing en in het bredere debat over het belastingstelsel.
Er is dus géén besluit dat je binnenkort zomaar meer erfbelasting betaalt.
Zijn pijlen zijn vooral gericht op zeer ruime vermogens.
In het CDA-programma staat bijvoorbeeld het idee voor een extra belastingschijf voor hoge erfenissen.
Dat zou neerkomen op zwaarder belasten van nalatenschappen boven een drempelbedrag.
Of dit er ook echt komt, hangt af van onderhandelingen en wat de Tweede en Eerste Kamer besluiten.
Waarom wil het CDA hieraan sleutelen?
Bontenbal waarschuwt dat een samenleving uit evenwicht raakt als je kansen te veel afhangen van het vermogen dat je meekrijgt van thuis.
Een nalatenschap kan bestaan uit spaargeld, beleggingen of een huis.
Als de één een flinke som erft en de ander niets, lopen de verschillen tussen gezinnen verder op.
Zo kan er volgens hem een nieuwe kloof in de samenleving ontstaan.
Daarom wil het CDA toetsen of de huidige fiscale regels wel genoeg doen voor gelijke kansen.
Tegelijk vindt de partij dat je vermogen moet kunnen opbouwen en nalaten, maar wil ze de voordelen voor hele grote vermogens opnieuw tegen het licht houden.
Schenkingen krijgen ook aandacht
Het gaat niet alleen over erfenissen.
Hij wil ook de regels rond schenken tijdens je leven bekijken.
Een bekend voorbeeld is het zogeheten schenken op papier.
Daarbij leg je op papier vast dat je schenkt, zonder dat het bedrag meteen wordt overgemaakt.
Dat kan, onder voorwaarden, invloed hebben op de latere erfbelasting.
Bontenbal is kritisch op dit soort routes als middel om erfbelasting te drukken.
Hij wil voorkomen dat vooral zeer vermogenden profiteren van fiscale trucs die lang niet voor iedereen even makkelijk zijn.
En de hypotheekrenteaftrek dan?
In dezelfde discussie pleitte hij ook voor het afbouwen of zelfs afschaffen van de hypotheekrenteaftrek.
Dat is de regeling waarmee huiseigenaren onder voorwaarden hun betaalde rente mogen aftrekken van de inkomstenbelasting.
Voor veel huishoudens levert dat voordeel op.
Aanpassingen kunnen dus doorwerken in je maandlasten.
Dit raakt aan het bredere debat over de woningmarkt en ons belastingstelsel.
Voorstanders zeggen dat de aftrek prijzen opstuwt en vooral huiseigenaren bevoordeelt.
Tegenstanders benadrukken dat veel gezinnen hun financiën juist op deze regels hebben ingericht.
Ook hier geldt: politieke uitspraken betekenen niet dat er direct iets verandert.
Kritiek op de voorstellen
De ideeën van Bontenbal krijgen uiteenlopende reacties.
Critici vinden dat ouders zelf moeten kunnen bepalen wat ze aan hun kinderen nalaten.
Ze wijzen erop dat over inkomen en vermogen tijdens het leven al veel belasting is betaald.
Een hogere erfbelasting voelt dan al snel als dubbel afrekenen met de schatkist.
Ook noemen ze gevallen waarin de erfenis vooral uit een huis of familiebedrijf bestaat.
Hebben erfgenamen dan te weinig spaargeld, dan kan het lastig worden om de belasting te voldoen.
Tegelijk hangt veel af van vrijstellingen, tarieven en uitzonderingen.
Een aanpassing raakt dus niet elke erfgenaam op dezelfde manier.
Voorstanders hopen op eerlijkere kansen
Anderen zijn juist positief over anders belasten van forse erfenissen.
Volgens hen houden grote vermogensoverdrachten ongelijkheid in stand.
Wie veel erft, krijgt nu eenmaal kansen die iemand zonder erfenis mist.
Een hogere heffing op hele grote nalatenschappen kan die kloof volgens hen verkleinen.
De extra opbrengst kan dan bijvoorbeeld naar publieke voorzieningen of lagere lasten op arbeid.
Uiteindelijk draait het om de vraag: hoeveel mag je binnen de familie doorgeven, en welk deel herverdeelt de overheid via belastingen?
Politieke meningen lopen uiteen
In de politiek verschillen de meningen over erfbelasting flink.
Sommige partijen willen hoge erfenissen zwaarder aanpakken.
Anderen willen de erfbelasting verlagen of zelfs afschaffen.
Begin oktober werd dat contrast opnieuw zichtbaar.
Bij debatten over de dekking van aanpassingen in de belasting op sparen en beleggen kwam ook de erf- en schenkbelasting voorbij.
CDA en D66 stonden open voor het inperken van specifieke voordelen rond schenkingen op papier.
De VVD lag daar dwars.
Daarmee is duidelijk: binnen de coalitie is er nog geen akkoord over eventuele wijzigingen.
Is er al iets beslist?
Nee, er ligt nog geen definitief besluit om de erfbelasting te verhogen zoals Bontenbal voorstelt.
Zijn opmerkingen maken deel uit van een bredere discussie over vermogen en belastingen.
Eventuele maatregelen moeten eerst in wetsvoorstellen worden uitgewerkt.
Daarna moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer akkoord gaan.
Onderweg kan er nog van alles gebeuren: aanpassen, uitstellen of zelfs schrappen.
Kortom, nu is het te vroeg om te zeggen of en hoeveel extra erfbelasting je later zou betalen.
Wat kun je nú doen als je een erfenis verwacht?
Verwacht je binnenkort te erven of wil je zelf nalaten? Dan hoef je nu niets te wijzigen vanwege Bontenbals opmerkingen.
De huidige regels blijven namelijk gewoon van kracht tot er nieuwe wetgeving is.
Wel is het slim om mogelijke wijzigingen te blijven volgen.
Zeker bij grotere nalatenschappen, een familiebedrijf of een woning kunnen veranderingen financieel flink doorwerken.
Ook bij schenken tijdens je leven spelen fiscale regels mee.
Wil je een groter vermogen overdragen? Vraag dan advies aan een notaris of fiscalist.
Die kan met je meekijken welke regels nu gelden en welke opties wettelijk mogelijk zijn.
Breed debat over de toekomst van erfenissen
De opmerkingen van Henri Bontenbal hebben het debat over erfbelasting weer op scherp gezet.
Hij vindt dat je kansen in Nederland minder bepaald moeten worden door wat je van je ouders meekrijgt.
Critici vrezen juist dat hogere belastingen het doorgeven van familievermogen bemoeilijken.
Vooralsnog is vooral duidelijk dat de politiek er verdeeld over is.
Of de erfbelasting echt omhooggaat, voor welke bedragen dat zou gelden en wanneer dat zou ingaan, is nog niet besloten.
Wat vind jij: moeten grote erfenissen zwaarder belast worden, of moet de overheid familievermogen juist zo veel mogelijk met rust laten?
