Voor grote aantallen Nederlandse gezinnen kan er een fikse financiële domper aankomen. Het kabinet wil namelijk een belangrijke belastingkorting voor mensen met hoge zorguitgaven schrappen.
Het gaat om de aftrek voor specifieke zorgkosten. Met die regeling kun je onder bepaalde voorwaarden een deel van je medische kosten meenemen in je belastingaangifte.
Vooral ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking maken hier nu gebruik van.
Gaan de plannen door, dan verdwijnt dit voordeel per 1 januari 2028.
Dat kan sommige huishoudens jaarlijks honderden euro’s schelen.
Zo’n 900.000 huishoudens maken er gebruik van
De specifieke zorgkostenaftrek is voor veel mensen een belangrijke steun in de rug.
Niet alle medische uitgaven worden immers volledig vergoed door je zorgverzekering.
Denk aan bepaalde medicijnen, hulpmiddelen, voorgeschreven diëten of reiskosten naar een behandeling.
Voldoe je aan de voorwaarden en maak je voldoende kosten, dan mag je een deel daarvan aftrekken van je belastbare inkomen.
Daardoor kan je uiteindelijke aanslag lager uitvallen.
Volgens cijfers die het kabinet aan de Tweede Kamer stuurde, maakten in 2024 ongeveer 900.000 huishoudens gebruik van deze aftrek.
Voor een grote groep is dit dus geen incidenteel voordeeltje, maar een terugkerend onderdeel van de begroting thuis.
Hoeveel geld kunnen mensen kwijtraken?
Dat verschilt per situatie.
Op basis van berekeningen waar onder meer Zorgwijzer over schrijft, levert de regeling gebruikers gemiddeld zo’n 400 euro per jaar aan belastingvoordeel op.
Dat is een gemiddelde: sommige mensen krijgen minder terug, anderen besparen juist (veel) meer.
De impact hangt onder andere af van je inkomen, de hoogte van je zorgkosten en je persoonlijke belastingpositie.
Ook kan het indirect effect hebben op inkomensafhankelijke toeslagen.
De aftrek verlaagt nu namelijk het verzamelinkomen dat voor zulke regelingen wordt gebruikt.
Valt de aftrek weg, dan kan dat inkomen op papier hoger uitpakken, zonder dat je daadwerkelijk meer verdient.
Daardoor kan het gebeuren dat sommige mensen minder toeslag ontvangen.
Waarom wil het kabinet hiermee stoppen?
Volgens het kabinet werkt de huidige aftrek onvoldoende.
De regeling zou complex zijn voor burgers en lastig uitvoerbaar voor de Belastingdienst.
Je moet zelf uitzoeken welke posten wel of niet meetellen.
Ook moet je bonnetjes en andere bewijsstukken bewaren.
Daarnaast is er een inkomensafhankelijke drempel, waardoor niet elke euro aan zorgkosten automatisch voordeel oplevert.
Het kabinet vindt bovendien dat de aftrek onvoldoende terechtkomt bij mensen die het écht het hardst nodig hebben.
Daar komt bij dat je de kosten eerst zelf moet betalen en pas later mogelijk belastingvoordeel krijgt.
De regering wil daarom kijken naar andere manieren om mensen met hoge zorguitgaven te ondersteunen.
Honderden miljoenen euro’s
De voorgenomen afschaffing tikt ook door in de rijksbegroting.
Volgens NieuwRechts moet de maatregel de schatkist ongeveer 533 miljoen euro opleveren.
Voor een nieuwe, gerichtere vorm van ondersteuning is volgens die berichtgeving circa 350 miljoen euro gereserveerd.
Daarmee rijst een belangrijke vraag.
Hoe wordt dat geld straks ingezet, en krijgen mensen die nu afhankelijk zijn van de aftrek voldoende compensatie?
Daarover is nog geen volledig beeld.
Het kabinet onderzoekt hoe de steun anders kan worden ingericht.
Een definitief alternatief is nog niet gepresenteerd.
Vooral ouderen en chronisch zieken maken zich zorgen
Organisaties die opkomen voor mensen met een chronische aandoening of beperking slaan alarm.
Voor deze groep zijn extra zorgkosten vaak structureel.
Wie jaar in, jaar uit hulpmiddelen, speciale voeding of vervoer naar het ziekenhuis nodig heeft, krijgt telkens weer met kosten te maken.
Het belastingvoordeel helpt om een deel daarvan te dempen.
Verdwijnt die mogelijkheid, dan voelt dat direct in het huishoudbudget.
Voor mensen met een laag of middeninkomen kunnen enkele honderden euro’s per jaar een groot verschil maken.
Bijkomend probleem: op noodzakelijke medische uitgaven kun je niet zomaar besparen.
Ook de Tweede Kamer stelt kritische vragen
Politiek ligt het plan gevoelig.
In september nam de Tweede Kamer een motie aan om te onderzoeken of de aftrek behouden kan blijven, maar dan gerichter en doelmatiger.
Die motie, ingediend door ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker, kreeg brede steun.
De Kamer wil vooral voorkomen dat mensen met een chronische ziekte of beperking financieel de dupe worden.
Het kabinet heeft aangegeven de knelpunten in de huidige regeling te willen oplossen.
Tegelijk wordt nog bekeken welke alternatieven haalbaar zijn.
De discussie is dus nog niet klaar.
Wat betekent dit voor jouw aangifte?
Voor wie nu gebruikmaakt van de aftrek verandert er op dit moment niets.
De regering wil per 1 januari 2028 stoppen met de regeling.
Tot die tijd blijven de huidige regels gelden, zolang de wet niet is aangepast.
Maak je in 2026 of 2027 aftrekbare zorgkosten, dan kun je die onder de bestaande voorwaarden nog meenemen in je aangifte.
Let er wel op dat lang niet alle medische uitgaven aftrekbaar zijn.
Voor medicijnen, hulpmiddelen en vervoerskosten gelden specifieke eisen.
Het verplichte eigen risico van je zorgverzekering is niet aftrekbaar.
Twijfel je, check dan op de website van de Belastingdienst welke kosten meetellen.
Mogelijke gevolgen voor je zorgtoeslag
Een minder zichtbaar effect van de afschaffing hangt samen met de zorgtoeslag.
De huidige aftrek kan je verzamelinkomen verlagen.
En dat inkomen is bepalend voor het recht op toeslagen.
Valt de aftrek weg, dan kan het inkomen voor die berekening hoger uitpakken.
Gevolg: sommige huishoudens krijgen mogelijk minder zorgtoeslag.
Of dat zo is en om welke bedragen het gaat, hangt af van je persoonlijke situatie en de regels die op dat moment gelden.
Het is dus niet zo dat alle 900.000 huishoudens hetzelfde bedrag mislopen.
Nog een mogelijke schrapping van een tegemoetkoming
Naast de belastingaftrek wil het kabinet ook de bijbehorende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten stopzetten.
Die is bedoeld voor mensen die door hun belastingpositie niet het volledige voordeel van de zorgkostenaftrek kunnen benutten.
Voor sommige huishoudens is die tegemoetkoming een extra financiële buffer.
Voor deze groep moet dus ook duidelijk worden wat er in de plaats komt.
Dat maakt de discussie over compensatie nog belangrijker.
Is het al definitief?
Nee.
Hoewel het kabinet de afschaffing heeft opgenomen in het Belastingplan 2027, moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer nog akkoord gaan.
Tijdens de behandeling kan het plan worden bijgesteld.
Kamerleden kunnen bovendien voorstellen doen om onderdelen te wijzigen of extra bescherming voor kwetsbare groepen te regelen.
Het staat dus niet vast dat de aftrek precies in de nu voorgestelde vorm verdwijnt.
Wel is duidelijk dat het kabinet de huidige regeling wil vervangen.
Wat kun je nu doen?
Heb je hoge zorgkosten, dan is het slim de ontwikkelingen te blijven volgen.
Maak je nu recht op de aftrek, dan kun je daar gewoon gebruik van blijven maken.
Blijf dus relevante facturen en betalingsbewijzen van mogelijk aftrekbare zorguitgaven bewaren.
Check bij je aangifte welke voorwaarden gelden.
Pas wanneer het wetsvoorstel definitief is en er duidelijkheid is over een eventuele vervangende regeling, is precies te zeggen wat dit voor jou betekent.
Grote onzekerheid voor veel Nederlanders
Het schrappen van de zorgkostenaftrek raakt aan iets gevoeligs: de betaalbaarheid van noodzakelijke zorg.
Het kabinet wil het belastingstelsel eenvoudiger maken en steun gerichter inzetten.
Tegelijkertijd waarschuwen belangenorganisaties dat ouderen en chronisch zieken achteruit kunnen gaan als er geen goede compensatie komt.
Voor zo’n 900.000 huishoudens staat daarmee een bestaande fiscale steunpilaar ter discussie.
Of de afschaffing er echt komt en wie uiteindelijk geld verliest of gecompenseerd wordt, zal de komende tijd moeten blijken.
Wat vind jij: moet de belastingaftrek voor hoge zorgkosten blijven bestaan?
