App je veel met vrienden en familie via WhatsApp? Wees dan de komende tijd extra alert. Er gaat namelijk een sluwe boodschap rond waarmee criminelen proberen in te breken op WhatsApp-accounts.
Het venijn zit ’m erin dat het bericht totaal niet verdacht oogt.
Je krijgt een vriendelijk appje van iemand die je kent met de vraag of je even wilt stemmen op een meisje dat meedoet aan een wedstrijd.
Stelt niks voor, denk je al snel.
Maar achter dat onschuldige verzoek schuilt een geraffineerde oplichtingstruc om jouw WhatsApp te misbruiken.
Consumentenprogramma Kassa waarschuwt hiervoor en legt uit hoe je voorkomt dat je account wordt overgenomen.
Het start met een ogenschijnlijk onschuldig appje
De truc begint met een WhatsApp-bericht dat lijkt te komen van een vriend, familielid of andere bekende.
In dat bericht wordt gevraagd om te stemmen op een meisje met de naam Eliška.
Volgens de afzender is zij de dochter van een vriendin.
Ze zou meedoen aan een actie waarmee ze een gratis dansles kan winnen.
Jij hoeft alleen maar even op een link te tikken en je stem uit te brengen.
Voor veel mensen klinkt dat als een logische gunst.
Waarom zou je een bekende niet even helpen?
Precies op dat vertrouwen mikken de oplichters.
Het bericht lijkt écht van jouw contact te komen
Wat dit extra verraderlijk maakt: het bericht kan daadwerkelijk verzonden zijn vanaf het echte WhatsApp-account van iemand die jij kent.
Dat account kan eerder al zijn overgenomen.
Daardoor lijkt het alsof een goede vriend of familielid je persoonlijk om hulp vraagt.
Je herkent de naam, ziet de bekende profielfoto en appt misschien al jaren met die persoon.
Daardoor zakt je waakzaamheid.
Maar zelfs als een bericht van een vertrouwd nummer komt, betekent dat niet automatisch dat diegene het ook zelf stuurde.
Wat gebeurt er als je de link opent?
Klik je op de link, dan beland je op een site die eruitziet als een echte stemronde.
De pagina vraagt je om te stemmen.
Daarvoor moet je soms eerst je telefoonnummer invullen.
Vervolgens kan de site je vragen een verificatiecode door te geven, een QR-code te scannen of binnen WhatsApp een koppelverzoek te bevestigen.
En dáár gaat het mis.
Als je zo’n verzoek goedkeurt, kunnen criminelen hun eigen laptop of tablet koppelen aan jouw WhatsApp.
Dat gebeurt zonder dat je meteen doorhebt wat je precies toestaat.
Alleen het openen van de link neemt je account niet direct over. Het echte risico ontstaat wanneer je daarna de gevraagde verificatie- of koppelhandelingen uitvoert.
Criminelen kunnen meekijken in je chats
Zodra er een onbekend apparaat aan jouw WhatsApp hangt, krijgen oplichters toegang tot de berichten die via dat apparaat beschikbaar zijn.
Ze kunnen zich ook voordoen als jou.
Zo kunnen ze berichten sturen naar jouw vrienden, familie en collega’s.
Met alle gevolgen van dien.
Want als een bericht van jouw vertrouwde nummer lijkt te komen, nemen mensen zo’n verzoek eerder serieus.
Zo verspreidt de fraude zich steeds verder.
Dit heet ‘ghost pairing’
De methode staat bekend als ghost pairing.
Bij deze werkwijze proberen criminelen niet per se je hele telefoon over te nemen.
Ze misbruiken juist de optie om extra apparaten aan WhatsApp te koppelen.
Die functie is normaal heel handig.
Je kunt er WhatsApp mee gebruiken op je computer of tablet.
Maar als een oplichter jou zo ver krijgt dat je zijn apparaat koppelt, kan diezelfde functie tegen je werken.
Het lastige is dat WhatsApp op je eigen telefoon vaak gewoon blijft draaien.
Daardoor merk je soms niet direct dat iemand anders meekijkt.
Daarna volgt vaak een geldverzoek
Hebben criminelen toegang tot een account, dan kunnen ze van alles uitsturen.
Soms sturen ze hetzelfde stemverhaal opnieuw door.
Maar ze kunnen ook overschakelen op een andere tactiek.
Bijvoorbeeld door vrienden en familie te appen met een dringend geldverzoek.
Zogenaamd moet er snel een rekening betaald worden of is iemands bankpas “even” onbruikbaar.
De ontvanger denkt met jou te praten.
Terwijl er in werkelijkheid een oplichter achter zit.
Check daarom onverwachte geldverzoeken altijd even telefonisch.
Zelfs als ze lijken te komen van iemand die je goed kent.
Er duiken ook andere meisjesnamen op
Eliška is niet de enige naam die in deze truc wordt gebruikt.
Volgens Kassa gaan er ook varianten rond met namen als Emma, Klara, Mia of Sophia.
Het verhaal blijft hetzelfde.
Een meisje doet mee aan een wedstrijd en heeft jouw stem nodig om te winnen.
Wees dus niet alleen alert op één specifieke naam.
Vergelijkbare verzoeken met andere namen kunnen dezelfde oplichting zijn.
Check meteen of er vreemde apparaten aan jouw WhatsApp hangen
Je kunt zelf controleren of er onbekende apparaten gekoppeld zijn aan je WhatsApp-account.
Dat is extra belangrijk als je recent op een verdachte link hebt geklikt en misschien een koppelverzoek hebt bevestigd.
Zo doe je die check:
- Open WhatsApp op je telefoon.
- Ga op Android via de drie puntjes naar Gekoppelde apparaten. Op een iPhone vind je deze optie meestal onder Instellingen.
- Kijk welke computers, tablets of andere apparaten gekoppeld zijn.
- Zie je iets wat je niet herkent? Tik erop en kies Uitloggen.
Daarmee haal je de koppeling met dat apparaat weg.
Had een oplichter via dat apparaat toegang, dan kan die persoon jouw WhatsApp niet langer openen.
Wat als je het bericht al binnenkreeg?
Kreeg je een appje met de vraag om op Eliška of een ander meisje te stemmen?
Klik niet op de link.
Neem liever direct contact op met de verzender.
Bel diegene bijvoorbeeld even.
Vraag of hij of zij het bericht echt zelf stuurde.
Is dat niet zo?
Laat dan weten dat zijn of haar WhatsApp mogelijk is misbruikt.
Adviseer om meteen de gekoppelde apparaten te controleren en onbekende apparaten uit te loggen.
Zo voorkom je dat meer mensen erin trappen.
Zet tweestapsverificatie aan
Naast het checken van gekoppelde apparaten kun je je WhatsApp extra beveiligen.
Een belangrijke stap is het inschakelen van tweestapsverificatie.
Daarmee voeg je een extra beveiligingslaag toe.
Je vindt deze optie in de instellingen van WhatsApp.
Ga naar Account en kies Verificatie in twee stappen.
Volg de stappen om een pincode te maken.
Met die extra beveiliging wordt het lastiger voor criminelen om jouw account opnieuw te registreren.
Let op: tweestapsverificatie vervangt niet het gezond verstand om verdachte koppelverzoeken te weigeren.
Toegang kwijt tot je WhatsApp?
Ben je slachtoffer geworden en kom je niet meer in je account?
Probeer dan opnieuw in te loggen met je eigen telefoonnummer.
WhatsApp stuurt je een zescijferige code via sms of een telefoontje.
Registreer je nummer opnieuw en voer de code in; volgens WhatsApp worden andere apparaten dan afgemeld.
Controleer daarna meteen je beveiligingsinstellingen.
Informeer ook vrienden en familie dat er mogelijk berichten uit jouw naam zijn gestuurd.
Zo verklein je de kans dat zij ook worden opgelicht.
Juist vertrouwen maakt deze truc zo gevaarlijk
Bij online oplichting denk je misschien aan rare nummers, kromme mails of foute websites.
Maar deze WhatsApp-truc werkt anders.
Oplichters misbruiken de vertrouwensband tussen jou en je contacten.
Een stemverzoek voor een meisje klinkt nu eenmaal onschuldiger dan direct om geld vragen.
En omdat het lijkt te komen van iemand die je kent, trap je er sneller in.
Als één persoon valt, kunnen criminelen via die weg weer nieuwe contacten bereiken.
Zo groeit de oplichting als een olievlek.
Ook in Duitsland klinken waarschuwingen
Het speelt niet alleen in Nederland.
Volgens Kassa waarschuwt de Duitse politie al weken voor vergelijkbare WhatsApp-berichten.
Ook daar proberen criminelen accounts over te nemen via links en koppelverzoeken.
De autoriteiten adviseren gebruikers hun accounts goed te beveiligen.
Dat laat zien dat het geen onschuldig kettingbericht is, maar serieuze digitale fraude.
Waarschuw vooral je vrienden en familie
De beste bescherming is alert blijven.
Krijg je een onverwacht verzoek om op iemand te stemmen?
Controleer eerst of het bericht klopt.
Deel nooit zomaar verificatiecodes en keur geen onbekende koppelverzoeken goed.
En vraagt een bekende plots om geld?
Bel die persoon dan eerst op een vertrouwd nummer.
Een paar seconden extra checken kan voorkomen dat criminelen jouw gesprekken binnendringen en vervolgens ook je vrienden en familie benaderen.
Deel deze waarschuwing met mensen die veel WhatsApp gebruiken.
Zeker als zij niet weten dat oplichters ook via echte accounts van bekenden kunnen berichten.
Heb jij al zo’n bericht over Eliška, Emma of een ander meisje gekregen? Licht dan ook anderen in.
