Op sociale media lijkt het debat over mannen, vrouwen, afkomst en kansen nooit te stoppen. Hans, 41 jaar, vindt dat er de laatste jaren wel erg makkelijk op één groep wordt ingehakt: de witte man.
Hans ziet zichzelf niet als slachtoffer. Toch stoort hem de in zijn ogen steeds zuurdere manier waarop er over witte mannen wordt gesproken. Vooral progressieve en liberale vrouwen zouden volgens hem soms vergeten hoeveel generaties mannen hebben meegebouwd aan Nederland.
Dat zal ongetwijfeld stof doen opwaaien.
‘Het voelt soms alsof je je als witte man moet excuseren’
Volgens Hans valt het hem vooral op als hij door zijn tijdlijn scrolt. Begrippen als ‘patriarchaat’, ‘mannelijk privilege’ en ‘witte mannen’ ziet hij voortdurend langskomen.
Dat steekt hem.
“Soms lijkt het alsof je je tegenwoordig bijna moet verontschuldigen omdat je een witte man bent,” zegt Hans. “Maar kijk eens naar de generaties vóór ons. Wie stonden er in de havens? Wie deden het zware werk in mijnen, fabrieken en op de bouw? Wie trokken wegen en spoorlijnen?”
Volgens hem wordt dat perspectief nog maar zelden belicht.
‘Zíj hebben dit land mee opgebouwd’
Met die uitspraak bedoelt Hans nadrukkelijk niet dat alleen witte mannen Nederland hebben opgebouwd. Vanzelfsprekend leverden ook vrouwen en mensen met allerlei achtergronden een belangrijke bijdrage.
Maar hij vindt wel dat je mag erkennen dat fysiek zwaar werk historisch vaak door mannen werd gedaan.
“Mijn opa heeft zich letterlijk kapot gewerkt,” zegt Hans. “Die generatie mannen ging niet elke avond thuis op sociale media vertellen hoe zwaar ze het hadden. Ze stonden de volgende ochtend gewoon weer vroeg op.”
Daar zit voor hem precies de frustratie.
“Niemand hoeft witte mannen op een voetstuk te zetten. Maar een beetje waardering voor wat eerdere generaties hebben gedaan, is toch niet teveel gevraagd?”
Met name liberale vrouwen krijgen een veeg uit de pan
Opvallend genoeg richt Hans zijn kritiek vooral op liberale vrouwen. Juist uit die hoek hoort hij regelmatig stevige kritiek op traditionele rolpatronen en de historische positie van mannen.
Dat vindt hij tegenstrijdig.
“Kritiek op hoe de samenleving vroeger was ingericht is terecht. Natuurlijk. Vrouwen hadden vroeger op veel fronten minder vrijheid en rechten. Maar waarom moet het andere uiterste dan zijn dat mannen alleen nog worden neergezet als degenen die alle voordelen genoten?”
Volgens Hans hadden veel gewone mannen het leven juist helemaal niet gemakkelijk.
“Een fabrieksarbeider die zestig uur per week buffelde om zes kinderen te voeden, zat heus niet thuis na te denken over zijn privilege.”
Toch roept zijn stelling ook een stevige tegenwerping op
Critici zullen meteen zeggen dat Nederland nooit uitsluitend door witte mannen is opgebouwd.
Vrouwen deden generaties lang betaald én onbetaald werk. Arbeiders met verschillende achtergronden leverden eveneens hun aandeel. Vanaf de twintigste eeuw hielpen gastarbeiders bijvoorbeeld mee in sectoren met grote personeelstekorten.
Bovendien heft waardering voor historische prestaties kritiek op ongelijkheid in het verleden niet op.
Je kunt dus prima vinden dat eerdere generaties mannen erkenning verdienen voor zwaar werk, én tegelijk erkennen dat vrouwen lange tijd veel minder kansen hadden.
Juist die nuance mist volgens Hans tegenwoordig.
‘Waarom lijkt het altijd mannen versus vrouwen?’
Daarmee komt hij bij wat hem het meest dwarszit.
“Ik snap niet waarom alles tegenwoordig een wedstrijd moet zijn,” zegt hij. “Mannen tegen vrouwen, links tegen rechts, wit tegenover zwart. We wonen allemaal in hetzelfde land.”
Toch beseft Hans dat vooral zijn opmerking over ‘liberale vrouwen die wel wat meer respect voor witte mannen mogen tonen’ olie op het vuur kan gooien.
Die uitspraak neemt hij niet terug.
“Respect werkt twee kanten op. Ik heb grote waardering voor wat vrouwen hebben bereikt. Dan is het toch logisch om ook te vragen dat mensen erkennen wat generaties gewone mannen hebben gedaan?”
En daarmee is het debat weer los.
Maakt Hans een terecht punt en slaan we door in het bekritiseren van witte mannen? Of romantiseert hij een verleden waaraan talloze groepen hebben meegewerkt?
