We ademen dag en nacht, maar bij een groot deel van de mensen gaat dat minder handig dan je denkt. Ademcoaches en fysiotherapeuten schatten dat tussen de 70 en 80 procent van de Nederlanders niet optimaal ademt. Niet omdat er geen zuurstof binnenkomt, maar omdat de manier van ademen het lichaam onnodig in de stress zet.
Heel wat klachten die we tegenwoordig ‘normaal’ vinden, hangen hiermee samen.
Wat bedoelen we met ‘verkeerd ademen’?
Meestal gaat ‘verkeerd ademen’ over een mix van het volgende:
Via de mond ademen in plaats van door de neus
Hoog in de borst ademen in plaats van kalm in de buik
Een ademtempo dat te snel is en te oppervlakkig
Langdurig overademen, zelfs in rust
Daardoor blijft je lijf voortdurend licht ‘aan’ staan, ook zonder echte dreiging.
Klachten die hierbij vaak voorkomen
Als je niet optimaal ademt, herken je vaak dingen als:
Moeheid of je ‘op’ voelen
Onverklaarde stress, spanning of onrust
Moeite om je aandacht erbij te houden
Koppijn of licht in het hoofd
Benauwdheid terwijl onderzoeken niets aantonen
Slecht of rusteloos slapen
Omdat dit vage signalen zijn, denken we zelden aan de ademhaling als oorzaak.
Waarom ‘verkeerd’ ademen zo normaal lijkt
Het gekke is: het voelt vaak helemaal normaal. Veel mensen doen het al jaren zo. Door de mond ademen, vaak zuchten en snel ademen zijn sociaal geaccepteerd, terwijl je lichaam dit leest als een alarmsignaal.
Je adem beïnvloedt je zenuwstelsel. Snel en hoog ademen zet het stresssysteem ‘aan’. Rustig via je neus ademen activeert juist ontspanning en herstel.
De Buteyko-methode: minder ademen, niet meer
Bij de Buteyko-methode ga je ervan uit dat veel mensen eigenlijk te veel ademen. Het streven is niet dieper ademen, maar juist zachter, rustiger en langzamer ademen.
De belangrijkste uitgangspunten:
Altijd via de neus ademen
Je ademhaling vertragen
Per ademhaling minder lucht gebruiken
Je lichaam laten wennen aan iets meer koolstofdioxide; dat werkt ontspannend
Volgens voorstanders levert dit vaak meer rust, scherpere focus, meer energie en betere slaap op.
Een simpele ademhalingsoefening
Probeer deze makkelijke oefening om rustiger te gaan ademen:
Ga rechtop zitten en laat je schouders zakken. Adem rustig in en uit door je neus. Wacht na je uitademing een paar tellen voordat je weer inademt. Blijf comfortabel: niet forceren en niet naar lucht happen. Doe dit vijf minuten.
Het doel is niet dieper ademen, maar juist zacht en rustig ademen.
Waarom we dit bijna nooit leren
Ademen lijkt zo vanzelfsprekend dat we aannemen dat het wel goed gaat. Op school leren we van alles, maar niet hoe je je zenuwstelsel kunt kalmeren met je adem.
Daardoor lopen veel mensen jarenlang rond met stress- en vermoeidheidsklachten, zonder door te hebben dat hun ademhaling daarin meespeelt.
Geen hype, eerder een blinde vlek
Het klinkt overdreven dat het merendeel niet optimaal ademt, tot je erop gaat letten. In de trein, op kantoor, in de sportschool: open monden, snelle ademhaling, hoge borstbewegingen.
De vraag is niet of je ademt, maar of je adem je ondersteunt of je juist in de weg zit. Daardoor is ademen misschien wel belangrijker dan we ooit hebben meegekregen.
