Steeds meer Nederlanders brengen een periode van hun leven buiten de landsgrenzen door. Dat heeft gevolgen voor de AOW. Als je niet je hele werkzame leven in Nederland hebt gewoond of gewerkt, valt je AOW later lager uit. Dat meldt de Sociale Verzekeringsbank (SVB), die de uitkeringen uitvoert.
Je bouwt AOW op in de jaren dat je in Nederland woont of werkt. Elk jaar dat je verzekerd bent, telt mee. Heb je een tijd in het buitenland gewoond of gewerkt, dan mis je opbouw en komt je uitkering uiteindelijk lager uit.
Dat speelt bijvoorbeeld bij mensen die lange tijd over de grens hebben gewerkt, een bedrijf buiten Nederland runden of pas op latere leeftijd hierheen verhuisden. Ook als je na je pensioen in het buitenland gaat wonen, krijg je te maken met andere regels en controles.
Lagere AOW kan extra ondersteuning betekenen
Kom je met een lagere AOW niet rond, dan kun je in sommige gevallen een extra uitkering krijgen. Deze Aanvullende inkomensondersteuning ouderen (AIO) vult je inkomen aan tot het sociaal minimum.
Het aantal ouderen dat zo’n aanvulling nodig heeft, neemt snel toe. De SVB moet dan controleren of er bijvoorbeeld nog inkomsten of vermogen in het buitenland zijn. Dat maakt het werk ingewikkelder, zeker omdat de organisatie ook kampt met personeelstekorten.
Wonen over de grens betekent extra controles
Steeds meer gepensioneerden kiezen ervoor om na hun pensioen in het buitenland te wonen. Voor de SVB is het dan lastiger om precies te beoordelen wat iemands situatie is. Zo moet worden vastgesteld of je alleen woont of samen met een partner, omdat dat van invloed is op de hoogte van de AOW.
Alleenstaanden krijgen ongeveer 70 procent van het minimumloon aan AOW, terwijl partners ieder ongeveer de helft ontvangen. Volgens de SVB sluiten die regels niet altijd goed aan bij moderne samenlevingsvormen en zijn ze in andere landen lastig te controleren.
Meer AOW’ers wonen over de grens
Nederland telt ongeveer 4,6 miljoen AOW-gerechtigden. Daarvan wonen er zo’n 340.000 in het buitenland. De SVB verwacht dat dit aantal de komende jaren oploopt tot ongeveer een half miljoen in 2043.
Door die ontwikkeling wordt het voor de uitvoeringsorganisatie steeds moeilijker om alle uitkeringen goed te regelen. Vooral de combinatie van internationale situaties en complexe regels zorgt voor extra werk.
Oproep om regels eenvoudiger te maken
De SVB pleit ervoor om de AOW-wetgeving eenvoudiger te maken, zodat sneller duidelijk is waar je recht op hebt. Het kabinet wil het stelsel van sociale zekerheid mogelijk versimpelen, maar concrete plannen zijn er nog niet.
Er wordt ook gekeken naar het aanpassen van de regels rond samenlevingsvormen binnen de AOW. Daarnaast wil het kabinet de AOW-leeftijd sneller verhogen, zodat het aantal nieuwe gepensioneerden minder hard toeneemt.
Volgens de SVB zit de grootste uitdaging vooral in de ingewikkelde regels. Als helderder is waar mensen recht op hebben, maakt het volgens de organisatie minder uit hoeveel AOW’ers er zijn.
