Wat Johan (38) uit Apeldoorn zegt, zorgt steevast voor discussie zodra hij het aansnijdt bij vrienden of collega’s. In zijn ogen is de manier waarop de zorg nu geregeld is niet eerlijk.
“Als je bewust ongezond leeft, moet dat ook financieel meewegen,” zegt hij. “Waarom zou iemand die goed op z’n gezondheid let evenveel betalen als iemand die zich ziek eet?”
‘Keuzes maken, gevolgen dragen’
Johan is logistiek planner en geeft aan dat hij veel doet om fit te blijven. Hij sport meerdere keren per week en let op wat hij eet.
“Ik rook niet, drink zelden en train regelmatig. Toch draag ik via mijn premie ook bij aan aandoeningen die vaak samenhangen met leefstijl.”
Volgens hem zou het stelsel sterker moeten aansluiten op iemands eigen keuzes.
“Leef je structureel ongezond, dan zou dat zichtbaar moeten zijn in wat je betaalt.”
Overgewicht in ons land
Overgewicht staat steeds prominenter op de agenda in de zorg. Gezondheidsorganisaties melden dat inmiddels een aanzienlijk deel van de volwassen Nederlanders te zwaar is, en dat het aantal mensen met obesitas blijft groeien.
Te veel kilo’s vergroten de kans op onder meer hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en problemen met gewrichten. Dat jaagt de zorguitgaven op.
Voor Johan is dat precies de reden waarom het volgens hem anders moet.
“Willen we de zorg betaalbaar houden, dan moeten we eerlijk naar leefgewoonten kijken.”
Bezwaren tegen het plan
Tegenstanders noemen het idee juist riskant. Gezondheid draait volgens hen niet alleen om wat je zelf kiest; ook genetische aanleg, inkomen, stress en de omgeving spelen mee.
Critici vrezen bovendien dat hogere premies voor mensen met overgewicht kunnen leiden tot stigmatisering of ongelijkere toegang tot zorg.
Johan snapt een deel van die kritiek, maar houdt vast aan zijn standpunt.
“Het gaat mij niet om straffen; het gaat om verantwoordelijkheid nemen.”
Een taai debat
De discussie over leefstijl en zorgkosten speelt al langer in Nederland. Sommigen pleiten voor beloningen of kortingen bij gezond gedrag, terwijl anderen vinden dat de zorg juist solidair moet blijven.
Johan verwacht niet dat het debat snel wegebt.
“De zorg wordt steeds duurder. Op een bepaald moment moet je keuzes maken.”
Of zijn idee ooit werkelijkheid wordt, weet hij niet. Wel denkt hij dat het gesprek onvermijdelijk is.
“Blijven de kosten oplopen, dan komt dit onderwerp steeds vaker op tafel.”
