Je bouwt een bedrijf op, verdient miljoenen en dan stuit je op een harde limiet: tot hier en niet verder. Dat is het idee achter een vermogensplafond van 25 miljoen euro. Sander Schimmelpenninck en wetenschapsjournalist Diederik Jekel pleitten hier in 2023 voor. Maar hoe fair is zo’n maximum eigenlijk?
Ze vertrekken vanuit iets bekends: in Nederland proberen we te voorkomen dat mensen onder het bestaansminimum zakken. Waarom zou er dan aan de bovenkant geen grens mogen zijn? Volgens Jekel geeft 25 miljoen euro je meer dan genoeg financiële bewegingsvrijheid. Hij denkt ook niet dat mensen hun ambitie direct verliezen als dat het maximum is dat je mag bezitten.
Schimmelpenninck benadrukte in zijn betoog het verschil tussen ondernemen en investeren. Politici zouden volgens hem duidelijker moeten uitleggen dat waarde creëren iets anders is dan slapend vermogen verder laten aanzwellen. Het gaat om een eerder geopperd idee, niet om een nieuw aangekondigde belastingmaatregel. welingelichtekringen.nl
Wanneer is rijkdom overdreven?
De discussie sluit aan bij het zogeheten limitarisme: het idee dat je een grens zou moeten stellen aan extreme rijkdom. Filosofe Ingrid Robeyns verdedigt die visie mede omdat grote vermogens kunnen doorsijpelen naar politieke invloed.
Haar punt: financieel succes staat nooit los van anderen. Ondernemers varen wel bij werknemers, opleidingsniveau en publieke infrastructuur. Vanuit die gedachte mag de samenleving dus begrenzen hoeveel privévermogen iemand kan opstapelen. Universiteit Utrecht
Daarmee gaat het gesprek verder dan de vraag hoeveel huizen, auto’s of vakanties iemand “nodig” heeft. Het draait ook om macht, kansen en hoe middelen verdeeld worden.
Een onderneming is geen spaarpot
Toch roept een harde limiet praktische kwesties op. Vermogen is lang niet altijd direct te besteden geld. Het kan ook vastzitten in aandelen van je eigen bedrijf.
Stel: je start een fabriek en de onderneming wordt uiteindelijk 40 miljoen euro waard. Moet je dan een deel van je aandelen inleveren? Wie bepaalt die waardering? En wat als blijkt dat het bedrijf een jaar later een stuk minder waard is?
Ook de impact op investeringsbereidheid speelt mee. Een tegenwerping is dat een vermogensmaximum de beloning voor het nemen van grote risico’s afvlakt. Daar staat Jekels idee tegenover dat een potentieel vermogen van 25 miljoen nog steeds een bijzonder sterke prikkel biedt.
Wie legt vast wat genoeg is?
Een maximum klinkt simpel, maar vraagt om veel meer keuzes dan alleen een getal. Geldt de grens per individu of per huishouden? Reken je woningen, pensioenrechten en ondernemingsvermogen allemaal mee?
En dan is er nog de principiële vraag: mag de overheid bepalen wanneer iemand genoeg heeft, of moet zij vooral zorgen voor een eerlijker belasting van inkomsten en vermogen?
Wat vind jij: is 25 miljoen euro een royale bovengrens, of moet iedereen onbeperkt vermogen kunnen opbouwen?
