Terwijl de meeste mensen hier gewoon de wekker zetten voor werk of college, sloeg Anne (23) uit Utrecht een andere weg in. Ze kapte met haar studie en haar bijbaantje om al haar tijd in activisme en protesten te steken.
“Studeren had voor mij geen nut meer,” zegt ze. “De wereld brandt. Klimaat, ongelijkheid, oorlog… er moet íemand in actie komen. Daarom heb ik school en werk laten vallen om me er volledig op te storten.”
Van de collegebanken naar het protestplein
Tijdens haar politicologiestudie schoof Anne steeds vaker aan bij acties. In het begin af en toe, later bijna elke week. Op een gegeven moment vond ze demonstreren belangrijker dan haar opleiding.
“Ik zat op een dag in een college en dacht: wat doe ik hier eigenlijk? Buiten, op straat, daar gebeurt het.”
Sindsdien staat ze vaak tussen de menigte bij acties in Amsterdam, Den Haag en Utrecht. Het aantal protesten is de laatste jaren flink gestegen; in Den Haag alleen al worden elk jaar honderden demonstraties gehouden over thema’s als klimaat, landbouw, onderwijs en internationale kwesties.
Activisme voelt als ‘werk’
Voor Anne is het inmiddels praktisch een fulltime dagtaak. Ze organiseert mee, ontwerpt posters en probeert via socials zoveel mogelijk mensen op de been te krijgen.
“Het slurpt tijd. Je plant acties, je bereikt mensen, en je staat er ook zelf bij. Het is bijna gewoon een baan.”
Critici vinden dat activisten vooral staan te roepen zonder verantwoordelijkheid te nemen voor werk of studie. Anne snapt waar dat vandaan komt, maar gaat er niet in mee.
“Echte verandering komt niet van mensen die alleen hun dagelijkse routine draaien en verder niks.”
Worden demonstranten betaald?
In discussies duikt vaak de bewering op dat demonstranten worden betaald om op te komen dagen. Het idee van paid protesters zingt rond in de politiek en online, maar harde aanwijzingen dat complete demonstraties uit betaalde deelnemers bestaan zijn schaars.
Wat wél bestaat: vergoedingen voor vrijwilligers binnen organisaties. In Nederland kun je als vrijwilliger een onbelaste vergoeding krijgen, tot zo’n €210 per maand of €2100 per jaar, met een uurtarief van slechts een paar euro.
Bij sommige actiegroepen is er ook een onkostenvergoeding. Zo liet een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion weten dat een deel van de mensen rond de €170 per maand kreeg om gemaakte kosten te dekken.
Volgens de organisaties gaat het niet om “betalen om te demonstreren”, maar puur om het vergoeden van dingen als reizen, trainingen of materiaal.
Activisme zit in de lift
De laatste jaren zie je activisme in Nederland veel prominenter. Klimaatmarsen, acties van studenten en boerenprotesten trokken geregeld duizenden mensen en leverden soms felle reacties op.
Anne denkt dat dit nog maar het begin is.
“Steeds meer jongeren hebben het idee dat het systeem niet voor hen werkt. Dan is de straat op gaan een manier om je te laten horen.”
Of ze later weer gaat studeren of werken, weet ze niet.
“Misschien wel. Maar voor nu gaat activisme voor.”
