Ruben is 24 en heeft zijn master net binnen. Al die jaren hoorde hij dat studeren een investering in jezelf is. “Als je flink blokt, komt het later wel goed,” zeiden ze. Nu hij aan het werk is en zijn eerste loonstrook ziet, voelt dat verhaal leeg aan. Met een studieschuld van 70.000 euro begint zijn volwassen leven niet met kansen, maar met grenzen. “Het lijkt alsof ik met achterstand start nog vóór ik echt kan beginnen.”
Lenen was vanzelfsprekend, twijfelen niet
Toen Ruben aan zijn studie begon, was lenen de standaard. Beurzen waren weg, de huren schoten omhoog en met een bijbaan redde je het amper. “Iedereen deed het,” zegt hij. Ouders, scholen en de overheid herhaalden dat een diploma zichzelf terugverdient. “Over risico’s werd nauwelijks gesproken, laat staan wat dit zou doen met je toekomst.” Nu merkt Ruben pas echt hoe zwaar die schuld drukt.
Een eigen huis dat steeds onbereikbaarder wordt
Ruben droomt, net als veel tijdgenoten, van een eigen plek. Geen luxe, gewoon een bescheiden appartement. Maar elke keer dat hij een hypotheek laat doorrekenen, komt er hetzelfde uit. “Mijn studieschuld telt mee, mijn inkomen schiet tekort.” Banken beoordelen cijfers, niet potentie. “Ik kan werken wat ik wil, maar die schuld blijft aan me vastzitten.” Het idee dat hij jarenlang geen kans maakt op een woning, sloopt zijn motivatie.
Werken loont, maar te weinig
Ondanks een fulltime baan voelt Ruben zich financieel klem. De huur slokt een groot stuk van zijn salaris op en sparen lukt nauwelijks. “Ik betaal elke maand voor een schuld uit het verleden, terwijl de toekomst voelt als iets onbereikbaars.” Extra uren maken helpt amper: je lost misschien sneller af, maar je leven schiet er niet door op. “Het is alsof ik op een loopband blijf rennen.”
Een generatie met de rekening
Wat hem het meest steekt, is de vergelijking met eerdere generaties. “Mijn ouders konden zonder dit soort schulden studeren en kochten jong een huis.” Hij gunt het ze, maar voelt zich wel benadeeld. “Wij hebben dit niet veroorzaakt, maar we betalen wel de rekening.” Volgens Ruben groeide zijn generatie op met beloftes die nooit zijn ingelost. “Ons is vrijheid verkocht, maar we kregen afhankelijkheid terug.”
Mentale druk die niet weggaat
Die studieschuld is niet alleen een geldkwestie. Het kleurt hoe Ruben naar zijn leven kijkt. Relaties, kinderen, toekomstplannen: alles voelt uitgesteld. “Je durft minder risico te nemen.” De schuld zit voortdurend in zijn hoofd. “Zelfs als het goed gaat, blijft die last voelbaar.” Dat psychologische deel, vindt hij, raakt in het politieke debat te vaak ondergesneeuwd.
Geen spijt van de studie, wel van het systeem
Ruben benadrukt dat hij geen spijt heeft dat hij is gaan studeren. “Ik heb veel geleerd en ik ga met plezier naar mijn werk.” Zijn kritiek richt zich op een systeem dat jongeren richting lenen duwde zonder eerlijk te zijn over de consequenties. “Dit gaat niet om individuele keuzes, maar om een collectieve misser.”
Aan het einde van het gesprek blijft één vraag hangen: vind jij het normaal dat een hele generatie start met tienduizenden euro schuld en daardoor buiten de koopmarkt valt, of is het leenstelsel een fout die veel te lang is genegeerd?
